محمد الريشهري
42
گزيده شهادت نامه امام حسين ( ع ) ( فارسى )
موضوعات ، مانند تاريخ عاشورا ، نيز كتاب نوشت . او با جمعآورى اخبار قوى و ضعيف و به قصد حلّ اختلافات مَقتلها و تحليل آنها ، يكى از بزرگترين نگاشتهها را در باره واقعه عاشورا به عربى سامان داد . او شيفته امام حسين عليه السلام بود و انگيزه پاكى در نگارش اين كتاب داشت ؛ امّا به دليل استفاده از منابع ضعيف در كنار منابع اصلى و نقل برخى گزارشهاى بدون سند ، نتوانست مقتل معتبرى ارائه دهد . او همچنين مبناى نادرستى برگزيد و بر اساس آن ، از كتابهايى كه مشتمل بر اخبار مظنون الكذب بودند نيز نقل كرد . مبناى او اين بود كه نشانههاى كذب ، هر چند به درجه ظن برسند ، مانع نقل نيستند و نقل چنين اخبارى در بيان سيره و تاريخ ، بىاشكال است . محدّث نورى ، يكى از منابع ضعيف دربندى را نسخه بدون سر و ته ، مجهول و پر از دروغى مىداند كه سيّد عربِ روضهخوانى براى كسب تأييد ، نزد عالمان نجف آورد و مورد نقض و انكار آنها واقع شد ؛ امّا آن نسخه به دست دربندى رسيد ؛ نسخهاى كه به گفته محدّث نورى ، از كثرت اشتمال بر اكاذيب واضح و اخبار واهى ، احتمال نمىرود كه از مؤلّفات يك عالِم باشد . « 1 » وى ، در جايى ديگر ، اين كتاب را دستاويز مخالفان براى دروغگو خواندن شيعه دانسته است . « 2 » سخن محدّث نورى را بسيارى از عالمان ديگر ، تأييد كردهاند و بسيارى از نقلهاى نادرست و غير قابل باور كتاب را به عنوان گواه ، ارائه كردهاند . از اين ميان مىتوان به ميرزا محمّد تنكابنى ( شاگرد فاضل دربندى ) ، « 3 » شيخ ذبيح اللَّه
--> ( 1 ) لؤلؤ و مرجان : ص 250 . ( 2 ) « كار به آن جا رسيد كه [ مخالفان ] در كتب خود ، نوشتهاند كه : شيعه ، بيت كذب است و اگر كسى منكِر شود ، كافى است ايشان را براى اثبات اين دعوى ، آوردن كتاب أسرار الشهادة را به ميدان » ( لؤلؤ و مرجان : ص 289 ) . ( 3 ) « اخبار غير معتبره در اين كتاب ( أسرار الشهادة ) بسيار [ ند ] و ضعاف ، بلكه اخبارى كه مظنون ، كذب آنهاست ، بلكه گويا بعضى از آنها قطعى الكذب باشند [ نيز بسيارند ] و اين ، مايه كسر قدر آن كتاب گرديد » ( ر . ك : قصص العلماء : ص 108 ) .